Việc sửa đổi, bổ sung Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp đang nhận được sự quan tâm của các địa phương, nhất là trong bối cảnh hệ thống pháp luật về đất đai và chính sách phát triển giáo dục có nhiều thay đổi. Đóng góp ý kiến vào hồ sơ dự án luật, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng đề xuất nhiều nội dung nhằm bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu quả quản lý thuế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ sở giáo dục phát triển.
Hoàn thiện chính sách thuế sử dụng đất phi nông nghiệp gắn với thực tiễn quản lý
Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố thống nhất với sự cần thiết sửa đổi Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp nhằm thể chế hóa các chủ trương mới của Đảng, bảo đảm đồng bộ với Luật Đất đai năm 2024 và khắc phục những bất cập phát sinh trong quá trình thi hành. Tuy nhiên, để chính sách đi vào cuộc sống, nhiều quy định cần tiếp tục được cụ thể hóa.
Một trong những nội dung được quan tâm là quy định về đối tượng chịu thuế đối với đất sử dụng vào mục đích kinh doanh. Theo Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố, trên thực tế, tại các bệnh viện, trường học công lập tự chủ tài chính đều bố trí các hạng mục như căn tin, nhà thuốc, bãi giữ xe nhằm phục vụ nhu cầu thiết yếu của người bệnh, học sinh và giáo viên. Đây là những công trình phục vụ hoạt động chuyên môn, không mang bản chất kinh doanh thuần túy để tìm kiếm lợi nhuận.
Nếu áp dụng chính sách thuế như đối với hoạt động kinh doanh thông thường sẽ làm tăng chi phí hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập, gián tiếp ảnh hưởng đến việc cung cấp dịch vụ công. Vì vậy, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố đề nghị bổ sung quy định loại trừ phần diện tích đất thực tế sử dụng làm tiện ích nội bộ phục vụ người học và người bệnh khỏi phạm vi chịu thuế.
Một vấn đề khác được phân tích là quy định xác định nghĩa vụ thuế đối với trường hợp người dân sở hữu nhiều thửa đất trong cùng địa phương. Dự thảo giao cơ quan thuế sử dụng hệ thống dữ liệu để xác định số thuế phải nộp nhưng chưa quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý đất đai trong việc cung cấp, cập nhật và đồng bộ dữ liệu.
Theo Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố, dữ liệu đất đai là căn cứ quan trọng để xác định diện tích tính thuế, hạn mức đất ở cũng như giá tính thuế. Nếu thông tin không đầy đủ hoặc thiếu thống nhất giữa hai cơ quan sẽ dễ dẫn đến sai sót, phát sinh khiếu nại, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân. Do đó, cần bổ sung quy định giao Chính phủ hướng dẫn việc kết nối, chia sẻ và cập nhật dữ liệu giữa cơ quan quản lý đất đai và cơ quan thuế.
Đối với chính sách miễn thuế sử dụng đất dành cho lĩnh vực giáo dục, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố đánh giá đây là bước đi tích cực nhằm cụ thể hóa chủ trương của Bộ Chính trị về phát triển giáo dục và đào tạo. Tuy nhiên, thực tế nhiều cơ sở giáo dục vừa sử dụng đất phục vụ giảng dạy vừa bố trí một phần diện tích cho căn tin, bãi giữ xe hoặc các dịch vụ hỗ trợ khác.
Nếu không có nguyên tắc xác định cụ thể diện tích được miễn thuế sẽ dễ dẫn đến cách hiểu khác nhau trong quá trình thực hiện. Vì vậy, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố kiến nghị Chính phủ quy định rõ phương pháp xác định diện tích đất được miễn thuế đối với các trường hợp sử dụng hỗn hợp trên cùng một thửa đất, qua đó bảo đảm tính minh bạch và thống nhất khi áp dụng.
Chính sách ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp cần rõ phạm vi để phát huy hiệu quả
Cùng với sửa đổi Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, dự thảo Luật sửa đổi Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp cũng hướng tới mở rộng chính sách ưu đãi đối với lĩnh vực giáo dục.
Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố cơ bản thống nhất với quy định miễn thuế đối với thu nhập từ hoạt động giáo dục, đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ của các cơ sở giáo dục công lập cũng như cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận.
Tuy nhiên, nội dung về "dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục" vẫn còn khá khái quát. Trong thực tiễn, các cơ sở giáo dục phát sinh nhiều khoản thu từ ký túc xá, thư viện, căn tin, khai thác sân bãi hoặc các hoạt động hỗ trợ người học. Nếu không xác định rõ khoản thu nào thuộc diện ưu đãi và khoản thu nào phải thực hiện nghĩa vụ thuế sẽ dẫn đến cách hiểu không thống nhất giữa cơ quan quản lý và người nộp thuế.
Từ thực tế đó, Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố đề nghị quy định cụ thể hơn theo hướng chỉ miễn thuế đối với các khoản thu từ hoạt động dịch vụ phục vụ trực tiếp việc học tập và sinh hoạt của người học; đồng thời giao Chính phủ ban hành danh mục cụ thể để bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong tổ chức thực hiện.
Hướng đến một chính sách thuế vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, vừa tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho các lĩnh vực ưu tiên phát triển
Các ý kiến góp ý của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng không chỉ tập trung vào việc mở rộng chính sách ưu đãi mà còn nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện cơ chế thực thi, bảo đảm tính khả thi của pháp luật sau khi được ban hành.
Điểm chung trong các kiến nghị là hướng tới xây dựng một chính sách thuế minh bạch, có tiêu chí rõ ràng, dựa trên dữ liệu quản lý đồng bộ giữa các cơ quan nhà nước và phù hợp với thực tiễn hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt trong lĩnh vực giáo dục và y tế. Những đề xuất này vừa góp phần hạn chế phát sinh vướng mắc trong quá trình áp dụng, vừa tạo điều kiện để các chính sách ưu đãi của Nhà nước thực sự phát huy hiệu quả, thúc đẩy phát triển giáo dục, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về thuế.
Với cách tiếp cận vừa bảo đảm nguồn thu ngân sách, vừa tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho các lĩnh vực ưu tiên phát triển, các kiến nghị của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng thể hiện rõ tinh thần đồng hành cùng quá trình hoàn thiện hệ thống pháp luật, góp phần xây dựng chính sách thuế hiện đại, công bằng và phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.