
Phó Chủ tịch HĐND thành phố Trần Xuân Vinh và Trưởng Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố Thái Hoàng Vũ, chủ trì buổi làm việc
Nội dung buổi làm việc tập trung đánh giá kết quả triển khai Nghị quyết số 15/2025/NQ-HĐND ngày 11/12/2025 của HĐND thành phố về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách thành phố và ngân sách cấp xã; tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên. Qua đó, làm rõ những khó khăn, bất cập phát sinh trong năm đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, làm cơ sở đề xuất hoàn thiện cơ chế phân cấp ngân sách năm 2027.
Theo báo cáo của các địa phương, Nghị quyết số 15/2025/NQ-HĐND đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để cấp xã chủ động quản lý, điều hành ngân sách, bảo đảm kinh phí thực hiện các nhiệm vụ được giao. Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy nguồn thu được phân cấp tại một số địa phương chưa tương xứng với quy mô nhiệm vụ chi; định mức phân bổ ngân sách chưa phản ánh đầy đủ đặc điểm địa bàn và khối lượng công việc sau sắp xếp đơn vị hành chính.
UBND phường Hương Trà cho biết, tính đến ngày 30/10/2026, nguồn thu được hưởng theo phân cấp đạt 75,636 tỷ đồng, chiếm khoảng 23% tổng nguồn thu. Địa phương kiến nghị rà soát tỷ lệ phân chia nguồn thu, định mức chi sự nghiệp kinh tế, giáo dục, y tế và cơ chế bổ sung ngân sách; đồng thời quan tâm kinh phí thực hiện các nhiệm vụ duy tu hạ tầng, vệ sinh môi trường, chiếu sáng và thoát nước.

Quang cảnh buổi làm việc
Đối với phường Bàn Thạch, việc phân chia một số khoản thu từ đất và khu công nghiệp chưa gắn tương xứng với trách nhiệm quản lý tại địa bàn. Đáng chú ý, năm 2026, thành phố phải bổ sung khoảng 17,964 tỷ đồng cho nhiệm vụ kiến thiết thị chính và vệ sinh môi trường do kinh phí phân bổ theo định mức chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Địa phương đề xuất nghiên cứu điều chỉnh tỷ lệ phân chia nguồn thu, bổ sung tiêu chí phân bổ ngân sách theo quy mô hạ tầng và khối lượng dịch vụ công ích.
Tại phường Quảng Phú, đặc thù địa bàn rộng, có khu vực đô thị, ven biển, sản xuất nông nghiệp và ngư nghiệp làm phát sinh nhu cầu kinh phí lớn cho quản lý, duy tu hạ tầng và vệ sinh môi trường. Theo báo cáo, kinh phí thực hiện các dịch vụ công ích trên địa bàn khoảng 24 tỷ đồng/năm. Địa phương kiến nghị bổ sung tiêu chí phân bổ phù hợp với diện tích, đặc điểm địa hình, hệ thống hạ tầng và nhiệm vụ quản lý thực tế; đồng thời rà soát định mức chi giáo dục, bảo đảm kinh phí tiền lương và hoạt động chuyên môn của các trường học.
Đối với phường Tam Kỳ, một số khoản thu ngân sách chưa đạt dự toán, nhất là nguồn thu tiền sử dụng đất, ảnh hưởng đến khả năng cân đối vốn đầu tư phát triển. Địa phương cũng phản ánh định mức quỹ lương giáo dục theo dự thảo cơ chế ngân sách năm 2027 còn thấp so với nhu cầu thực tế, với mức chênh lệch dự kiến khoảng 12,674 tỷ đồng; kiến nghị thành phố nghiên cứu phương án phân bổ phù hợp, bảo đảm kinh phí thực hiện nhiệm vụ và hoạt động của các cơ sở giáo dục.
Thảo luận tại buổi làm việc, các thành viên Đoàn giám sát tập trung trao đổi về mức độ phù hợp của cơ chế phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và định mức phân bổ ngân sách trong điều kiện vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Trong đó, chú trọng làm rõ nguyên nhân một số khoản thu chưa đạt dự toán, khả năng cân đối nguồn lực thực hiện nhiệm vụ được phân cấp; những bất cập trong định mức chi giáo dục, y tế, quản lý đô thị và vệ sinh môi trường. Đồng thời, quan tâm đánh giá sự khác biệt về quy mô dân số, diện tích, đặc điểm kinh tế - xã hội và hệ thống hạ tầng giữa các địa phương, làm cơ sở đề xuất cơ chế phân bổ ngân sách phù hợp, bảo đảm tính công bằng, khả thi và hiệu quả.
Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch HĐND thành phố Trần Xuân Vinh nhấn mạnh, việc triển khai Nghị quyết số 15/2025/NQ-HĐND có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm nguồn lực vận hành chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời là cơ sở thực tiễn để tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp ngân sách trong thời gian tới. Theo đó, cần đánh giá đầy đủ những kết quả đạt được, nhận diện rõ các bất cập phát sinh, nhất là sự tương xứng giữa nguồn thu được phân cấp với nhiệm vụ chi, tính phù hợp của định mức phân bổ và khả năng chủ động cân đối ngân sách tại cơ sở.
Phó Chủ tịch HĐND thành phố đề nghị các địa phương tiếp tục rà soát, lượng hóa cụ thể nhu cầu kinh phí theo từng lĩnh vực, làm rõ những nội dung chưa phù hợp và đề xuất phương án điều chỉnh có cơ sở. Đồng thời, đề nghị các cơ quan chuyên môn nghiên cứu, tổng hợp đầy đủ kiến nghị từ cơ sở, nhất là các vấn đề về tỷ lệ phân chia nguồn thu, kinh phí giáo dục, dịch vụ công ích và nhiệm vụ chi phát sinh sau phân cấp; bảo đảm việc xây dựng cơ chế ngân sách năm 2027 sát thực tiễn, tạo điều kiện để chính quyền cấp xã chủ động thực hiện nhiệm vụ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước.
Trên cơ sở kết quả làm việc, Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố tiếp tục tổng hợp, đánh giá những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị của địa phương, phục vụ công tác giám sát, thẩm tra các nội dung về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi và định mức phân bổ ngân sách năm 2027, hướng đến hoàn thiện cơ chế tài chính phù hợp với yêu cầu phát triển của thành phố và thực tiễn hoạt động của chính quyền cấp xã.