Quang cảnh Hội nghị
Hội nghị có sự tham dự của các vị đại biểu Quốc hội thuộc Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố và đại diện lãnh đạo các cơ quan, đơn vị, sở, ngành, địa phương có liên quan như: Ban Pháp chế HĐND thành phố, Công an thành phố, Tòa án nhân dân thành phố, Viện kiểm sát nhân dân thành phố, các Sở: Xây dựng, Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Tư pháp, Công Thương, Khoa học và Công nghệ, Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Thanh tra thành phố, Thuế thành phố; Hội Luật gia, Đoàn Luật sư thành phố, Văn phòng Đăng ký đất đai thành phố, Trung tâm Quản lý và Khai thác nhà Đà Nẵng, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố và đại diện UBND các phường Điện Bàn, Hải Châu, Ngũ Hành Sơn, Hải Vân, Hội An.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, đồng chí Nguyễn Duy Minh nhấn mạnh, ba dự án luật được lấy ý kiến có mối quan hệ chặt chẽ, tác động trực tiếp đến công tác quản lý, sử dụng đất đai, phát triển nhà ở, thị trường bất động sản, đầu tư, quy hoạch, tài chính đất đai cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp. Do đó, quá trình sửa đổi cần được đặt trong tổng thể, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất giữa pháp luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản và các lĩnh vực pháp luật có liên quan.
Đồng chí Nguyễn Duy Minh đề nghị các đại biểu tập trung trao đổi những vấn đề còn bất cập, chưa rõ hoặc có thể phát sinh vướng mắc trong tổ chức thực hiện; chú trọng phản ánh từ thực tiễn quản lý tại địa phương, những khó khăn của người dân, doanh nghiệp và đề xuất các giải pháp có tính khả thi. Trong đó, đối với đất đai cần quan tâm đến quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giá đất, tài chính đất đai và phát triển quỹ đất; đối với nhà ở tập trung vào nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê, cải tạo chung cư, quản lý nhà chung cư và giao dịch nhà ở; đối với kinh doanh bất động sản cần chú trọng điều kiện kinh doanh, bất động sản hình thành trong tương lai, chuyển nhượng dự án và sự liên thông giữa các quy định pháp luật.
Đồng chí Nguyễn Duy Minh, Thành ủy viên, Phó Trưởng Đoàn ĐBQH thành phố Đà Nẵng - Chủ trì Hội nghị
Từ định hướng đó, các đại biểu đã tập trung thảo luận nhiều vấn đề xuất phát từ thực tiễn quản lý tại thành phố Đà Nẵng.
Đối với dự thảo Luật Đất đai, vấn đề được quan tâm trước hết là cơ chế điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị nghiên cứu theo hướng linh hoạt hơn, không chỉ đáp ứng yêu cầu phục vụ lợi ích quốc gia, công cộng mà cần tính đến nhu cầu phát triển thực tế của địa phương, trong đó có thể xem xét cơ chế phù hợp đối với các dự án trọng tâm, trọng điểm. Cùng với đó, các đại biểu đề nghị tiếp tục rà soát quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở cấp xã để bảo đảm thống nhất với quy hoạch cấp tỉnh và phù hợp với mô hình quản lý hiện nay. Từ thực tiễn thực hiện thủ tục, quản lý và kiểm tra việc sử dụng đất, cần có cơ chế xử lý đối với trường hợp người sử dụng đất không phối hợp, từ chối tiếp nhận văn bản của cơ quan có thẩm quyền; đồng thời tháo gỡ những vướng mắc trong các trường hợp chuyển tiếp về chính sách tài chính đất đai, giá đất và xác định rõ trách nhiệm của các cơ quan tham mưu.
Đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường phát biểu thảo luận
Cơ chế xác định giá đất và áp dụng hệ số điều chỉnh giá đất cũng được nhiều đại biểu quan tâm, nhất là tác động đến thủ tục hành chính, đấu giá và các giao dịch về đất đai. Các ý kiến đề nghị đánh giá kỹ tính phù hợp của cơ chế này để vừa bảo đảm quản lý chặt chẽ, vừa tránh phát sinh thủ tục, chi phí và khó khăn cho người dân, doanh nghiệp.
Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đối với các dự án quan trọng, cấp thiết của địa phương; đồng thời rà soát quy định về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở cấp xã để bảo đảm thống nhất, phù hợp với yêu cầu quản lý thực tế. Bên cạnh đó, cần làm rõ các trường hợp không được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất, bảo đảm quy định chặt chẽ, minh bạch, hạn chế phát sinh tranh chấp và khiếu kiện trong quá trình tổ chức thực hiện.
Đối với dự thảo Luật Nhà ở, các ý kiến tập trung vào những vấn đề trực tiếp liên quan đến quản lý, phát triển và sử dụng nhà ở. Đại diện Sở Xây dựng cho rằng công tác quản lý nhà ở thuộc sở hữu nhà nước còn khó khăn trong xác định đối tượng được thuê, quản lý quá trình sử dụng và thu hồi khi người thuê không còn đủ điều kiện. Vì vậy, cần làm rõ hơn trách nhiệm, thẩm quyền của địa phương và cơ chế xử lý đối với các trường hợp vi phạm.
Đối với cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, các đại biểu đề nghị đa dạng hóa nguồn lực đầu tư, trong đó nghiên cứu huy động nguồn vốn từ quỹ nhà ở và nguồn lực xã hội, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia. Đối với các chung cư xuống cấp nghiêm trọng, cần có quy định cụ thể về thời hạn di dời và cơ chế xử lý trong trường hợp người dân không chấp hành, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản và tiến độ thực hiện dự án.
Về phát triển nhà ở xã hội, các đại biểu đề nghị tiếp tục rút ngắn thời gian, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân tiếp cận chính sách. Trường hợp chủ đầu tư xác định giá bán, giá thuê mua cần đi đôi với cơ chế hậu kiểm, quyết toán và kiểm tra sau đầu tư để bảo đảm tính minh bạch. Bên cạnh đó, vấn đề an toàn phòng cháy, chữa cháy và bố trí hệ thống sạc xe điện tại chung cư cần được nghiên cứu đầy đủ ngay từ khâu thiết kế, thẩm định và quản lý vận hành.
Đối với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản, các đại biểu đề nghị chú trọng tính khả thi của thủ tục, trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan và tính minh bạch của thị trường. Sở Xây dựng đề nghị rà soát các thời hạn giải quyết thủ tục, đồng thời xác định rõ trách nhiệm phối hợp giữa các cơ quan có liên quan, tránh tình trạng thủ tục liên ngành nhưng chưa rõ đầu mối chịu trách nhiệm. Việc xây dựng mã định danh điện tử đối với bất động sản cũng cần được cân nhắc về tính khả thi, nhất là đối với những tài sản phát sinh nhiều giao dịch; đồng thời đẩy mạnh kết nối, liên thông cơ sở dữ liệu quốc gia để nâng cao hiệu quả quản lý.
Các đại biểu cũng đề nghị có giải pháp ngăn chặn tình trạng phân lô, bán nền biến tướng; tăng cường kiểm soát giao dịch bất động sản hình thành trong tương lai và bổ sung cơ chế xử lý đối với trường hợp chủ đầu tư thu tiền đặt cọc vượt mức quy định. Việc công khai, minh bạch thông tin đối với bất động sản đưa vào kinh doanh cần được thực hiện thực chất, giúp người dân có đầy đủ thông tin trước khi quyết định giao dịch.
Từ góc độ phát triển thương mại và sản xuất, đại diện Sở Công Thương đề nghị nghiên cứu đầy đủ hơn cơ chế quản lý, sử dụng đất đối với các chợ và công trình thương mại, trong đó có chính sách phù hợp về tiền thuê đất đối với những trường hợp đặc thù. Đồng thời, cần nghiên cứu cơ chế hỗ trợ chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng đối với một số dự án thương mại quan trọng; tháo gỡ khó khăn trong công tác bồi thường, tái định cư đối với các dự án cụm công nghiệp thực hiện trên địa bàn liên quan đến nhiều đơn vị hành chính và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong tiếp cận, thuê đất.
Đại diện cơ quan thuế cũng đề nghị làm rõ một số vấn đề về xác định nghĩa vụ tài chính đối với đất thuê, xử lý phần diện tích đất chưa sử dụng, điều kiện chuyển giao quyền sử dụng đất thuê sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính và cơ chế đặt cọc trong giao dịch bất động sản. Các nội dung này cần được quy định rõ ràng, dễ thực hiện, đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch thông tin về bất động sản đưa vào kinh doanh.
Bên cạnh các vấn đề chuyên ngành, đại diện Hội Luật gia thành phố đề nghị hạn chế việc giao quá nhiều nội dung cho Chính phủ quy định chi tiết, qua đó tăng tính ổn định, minh bạch và khả năng áp dụng thống nhất của pháp luật. Đại diện Đoàn Luật sư thành phố cũng đề nghị tiếp tục làm rõ các vấn đề liên quan đến thời hạn sử dụng căn hộ và cơ chế thanh toán trong giao dịch nhà ở, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.
Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Nguyễn Duy Minh ghi nhận và đánh giá cao các ý kiến góp ý trách nhiệm, sát với thực tiễn quản lý của thành phố và những vấn đề người dân, doanh nghiệp đang quan tâm. Đồng chí nhấn mạnh, các ý kiến tại Hội nghị là cơ sở quan trọng để Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố nghiên cứu, tổng hợp, tham gia góp ý tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI; đồng thời gửi đến cơ quan chủ trì soạn thảo và các cơ quan có liên quan nghiên cứu, tiếp thu trong quá trình hoàn thiện các dự thảo luật./.