Đoàn khảo sát kiểm tra thực tế tại Nhà máy thủy điện A Vương
Tham gia đoàn có các đại biểu Quốc hội thuộc Đoàn ĐBQH thành phố; đồng chí Lê Tùng Lâm, Thành ủy viên, Trưởng Ban Đô thị HĐND thành phố; đại diện Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công Thương, Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND thành phố cùng lãnh đạo các địa phương liên quan.
Nội dung khảo sát nhằm đánh giá toàn diện việc thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý, vận hành liên hồ chứa giai đoạn 2020-2025, ghi nhận những kết quả đạt được, những khó khăn, vướng mắc từ thực tiễn để kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách trong thời gian tới.
Quang cảnh buổi làm việc tại Nhà máy thủy điện A Vương
Tại Nhà máy Thủy điện A Vương, Đoàn khảo sát đã kiểm tra thực tế khu vực hồ chứa, đập và các hạng mục công trình; tìm hiểu hệ thống quan trắc khí tượng thủy văn, điều hành hồ chứa, công tác bảo đảm an toàn công trình và phương án ứng phó trong mùa mưa bão.
Theo báo cáo của Công ty Cổ phần Thủy điện A Vương, đơn vị luôn thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về tài nguyên nước, khí tượng thủy văn, phòng, chống thiên tai và Quy trình vận hành liên hồ chứa trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn. Giai đoạn 2020-2025, hồ chứa được vận hành an toàn, không để xảy ra sự cố, góp phần cắt giảm lũ cho vùng hạ du, bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất, sinh hoạt và phát điện ổn định.
Tuy nhiên, từ thực tiễn vận hành, doanh nghiệp cho rằng một số quy định hiện hành chưa theo kịp yêu cầu thực tế. Việc quyết định hạ thấp mực nước hồ chủ yếu căn cứ vào dự báo mưa lớn, trong khi chưa khai thác đầy đủ các bản tin dự báo ngập lụt vùng hạ du và dự báo dòng chảy đến hồ. Điều này có thời điểm làm giảm hiệu quả tích nước phục vụ mùa cạn. Công ty kiến nghị nâng cao chất lượng công tác dự báo khí tượng thủy văn, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung và nghiên cứu điều chỉnh quy trình vận hành theo hướng linh hoạt hơn, phù hợp với diễn biến thực tế của từng lưu vực.
Đại biểu Quốc hội Nguyễn Phi Hùng phát biểu tại buổi khảo sát
Các thành viên Đoàn khảo sát đã trao đổi, làm rõ nhiều vấn đề liên quan đến việc thực hiện quy trình vận hành liên hồ chứa, công tác phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp, việc ứng dụng khoa học, công nghệ trong giám sát, dự báo và điều hành hồ chứa. Những nội dung được phản ánh tại buổi làm việc sẽ là cơ sở quan trọng phục vụ quá trình nghiên cứu, hoàn thiện chính sách, pháp luật về tài nguyên nước và phòng, chống thiên tai.
Chiều cùng ngày, Đoàn khảo sát tiếp tục làm việc với UBND xã Thượng Đức - địa phương nằm ở khu vực hạ du, chịu tác động trực tiếp của nhiều công trình thủy điện trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn.
Đồng chí Nguyễn Duy Minh, chủ trì buổi làm việc tại UBND xã Thượng Đức
Theo báo cáo của địa phương, thời gian qua xã đã chủ động triển khai đồng bộ các quy định về phòng, chống thiên tai; xây dựng phương án ứng phó, tổ chức lực lượng xung kích, thường xuyên rà soát các khu vực có nguy cơ sạt lở, ngập sâu, đồng thời phối hợp với các đơn vị quản lý hồ chứa trong công tác tiếp nhận thông tin và ứng phó khi có mưa lũ.
Bên cạnh những kết quả đạt được, địa phương cũng phản ánh nhiều khó khăn từ thực tiễn. Theo đó, ở một số thời điểm, việc thông báo xả lũ còn gấp, chưa tạo đủ thời gian để chính quyền và người dân triển khai các biện pháp phòng tránh; hệ thống cảnh báo cộng đồng chưa đồng bộ; việc chia sẻ thông tin giữa các chủ hồ và chính quyền cơ sở còn hạn chế. Đặc biệt, đợt mưa lũ cuối năm 2025 đã gây thiệt hại lớn về hạ tầng, sản xuất và đời sống của người dân, nhiều khu vực ven sông tiếp tục xảy ra sạt lở nghiêm trọng.
Đoàn khảo sát kiểm tra thực tế khu vực bị ảnh hưởng của việc xã lũ trên địa bàn xã Thượng Đức
Từ thực tiễn đó, địa phương kiến nghị nghiên cứu sửa đổi quy trình vận hành liên hồ chứa theo hướng quy định rõ thời gian tối thiểu phải thông báo trước khi xả lũ; tăng cường công khai lưu lượng xả, khả năng cắt giảm lũ của từng hồ chứa; xác định rõ trách nhiệm của các chủ hồ khi xảy ra thiệt hại. Đồng thời, đề nghị quan tâm đầu tư hệ thống cảnh báo ngập lụt tự động, thiết bị quan trắc hiện đại, các công trình chống sạt lở và tăng cường nguồn lực cho lực lượng phòng, chống thiên tai ở cơ sở.
Phát biểu kết luận các buổi khảo sát, đồng chí Nguyễn Duy Minh ghi nhận và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm của Công ty Cổ phần Thủy điện A Vương cũng như chính quyền địa phương trong việc thực hiện các quy định của pháp luật, chủ động bảo đảm an toàn công trình, an toàn cho người dân vùng hạ du và tích cực tham gia công tác phòng, chống thiên tai.
Đồng chí nhấn mạnh, những ý kiến, kiến nghị từ doanh nghiệp và chính quyền cơ sở đều xuất phát từ thực tiễn quản lý, vận hành, có giá trị tham khảo quan trọng đối với quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật. Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố sẽ tổng hợp đầy đủ các ý kiến để báo cáo Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành có liên quan nghiên cứu, xem xét trong quá trình sửa đổi, bổ sung các quy định về quản lý, vận hành liên hồ chứa, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống thiên tai, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của Nhân dân, an ninh nguồn nước và phát triển bền vững lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn.
Theo chương trình, trong thời gian tới Đoàn khảo sát sẽ tiếp tục khảo sát tại Nhà máy thủy điện Sông Tranh 3, UBND xã Phước Trà, Nhà máy thủy điện Sông Côn 2 bậc 1, UBND xã Sông Kôn.
Hồng Châu – Diễm Phúc
(Phòng Công tác Quốc hội)