Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải phát biểu tại tổ.
Phó Chủ tịch Quốc hội đánh giá, bên cạnh những thành tựu đạt được, tình hình kinh tế - xã hội nước ta còn một số khó khăn, thách thức. Báo cáo thẩm tra, Ủy ban Kinh tế và Tài chính lưu ý, quy mô đầu tư công lớn, nhưng tiến độ và hiệu quả giải ngân chưa tương xứng, đến hết tháng 9/2025 mới đạt khoảng 50% kế hoạch, gây áp lực lớn cho những tháng cuối năm. Một số dự án hạ tầng trọng điểm vẫn gặp khó khăn trong thi công.
Tại buổi thảo luận nhiều đại biểu quan tâm đến tiến độ và hiệu quả giải ngân, đề nghị, cần có cơ chế, chính sách tháo gỡ các vướng mắc trong giải ngân đầu tư công, trong đó cân nhắc tách giải phóng mặt bằng thành dự án riêng trong các dự án.
Về vấn đề này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải nêu rõ, tại Nghị quyết số 29/2021/QH15 phê duyệt Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 – 2025, Quốc hội đã cho phép thí điểm thực hiện tách giải phóng mặt bằng thành dự án riêng, trên cơ sở đó nghiên cứu để triển khai thực hiện.
Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, tiến độ giải ngân đầu tư công chậm trong thời gian qua có nguyên nhân do thực hiện chuẩn bị đầu tư chưa kỹ. Thông thường sẽ phân bổ vốn đầu tư công xong mới tiến hành chuẩn bị và triển khai dự án. Phó Chủ tịch cho biết, Luật Đầu tư công đã có quy định tách phần chuẩn bị đầu tư thực hiện dự án, nhưng lưu ý, phân bổ vốn đầu tư hiện nay thường chú ý thanh toán cho khối lượng dở dang và trả nợ, chưa bố trí thích đáng cho khâu chuẩn bị đầu tư, trong đó có thực hiện giải phóng mặt bằng.
Do đó, để nâng cao tiến độ và hiệu quả giải ngân đầu tư công, theo Phó Chủ tịch Quốc hội, cần tập trung nâng cao chất lượng công tác chuẩn bị đầu tư. Kinh nghiệm ở các nước phát triển cũng cho thấy chuẩn bị đầu tư kỹ thì thi công sẽ rất nhanh.
Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng tham gia phiên thảo luận tổ.
Đối với Kế hoạch tài chính quốc gia giai đoạn 2026-2030, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải cho rằng, trong 5 năm tới cần nguồn lực rất lớn, trong đó có vốn đầu tư công, đòi hỏi cần quản lý và sử dụng vốn hiệu quả.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị việc tăng tốc độ giải ngân sẽ là yếu tố giúp thúc đẩy tăng trưởng nhanh hơn. Tránh tình trạng phân bổ vốn đầu năm nhưng cuối năm vẫn còn vốn dư lớn, không phân bổ vốn kịp thời. Công trình thì cần vốn mà vốn không đến được với công trình. Vì vậy, hiệu quả sử dụng vốn là vấn đề rất quan trọng.
Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải cho rằng, trong thời gian tới cần phân bổ nguồn vốn có trọng tâm, trọng điểm, tránh để dàn trải, lãng phí; quản lý tài chính, phân bổ vốn đầu tư theo kết quả đầu ra, xây dựng hệ tiêu chuẩn đánh giá đầu tư công./.
V. Hiếu