Hội nghị toàn quốc lần thứ nhất triển khai luật, nghị quyết của Quốc hội khoá XV
Phát biểu khai mạc hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhận định, từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XV đến hết Kỳ họp thứ 4, bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai luật, nghị quyết của Quốc hội được ban hành vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như: công tác giám sát của Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội đối với việc triển khai luật, nghị quyết chưa bảo đảm tính toàn diện, chưa chú trọng đối với các luật, nghị quyết mới được ban hành; việc giám sát văn bản quy định chi tiết thi hành luật, nghị quyết trong một số trường hợp chưa đánh giá đầy đủ về tính hợp pháp, thống nhất, tính khả thi và hiệu lực của văn bản, chưa bám sát yêu cầu, nhiệm vụ trọng tâm phát triển kinh tế - xã hội, kịp thời kiến nghị giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc.
Theo Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, một số luật có số lượng nội dung quy định chi tiết nhiều, nhưng chưa bảo đảm tính cụ thể để khi có hiệu lực thì thi hành được ngay. Còn một số nội dung được luật giao quy định chi tiết thuộc trách nhiệm ban hành văn bản của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhưng chưa được các cơ quan chuẩn bị, trình theo đúng kế hoạch, dẫn đến ban hành văn bản chậm, chưa kịp thời. Đối với Chính phủ, công tác tổ chức triển khai một số luật, nghị quyết còn chậm; một số luật được ban hành từ năm 2022 nhưng đến nay chưa ban hành kế hoạch triển khai thực hiện; một số văn bản chất lượng chưa bảo đảm, vừa ban hành thời gian ngắn đã phải sửa đổi, bổ sung hoặc ngưng hiệu lực thi hành do không phù hợp với thực tiễn hoặc có bất cập, gây vướng mắc.
Từ thực tế trên, lần đầu tiên Ủy ban Thường vụ Quốc hội phối hợp với Chính phủ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cơ quan hữu quan tổ chức hội nghị nhằm đánh giá tình hình, kết quả triển khai thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội từ đầu nhiệm kỳ khóa XV đến nay. “Đây là hoạt động chưa có tiền lệ nhưng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm tăng cường sự gắn kết chặt chẽ giữa công tác xây dựng pháp luật với thực hiện pháp luật. Qua đó, tiếp tục phát huy các kết quả đạt được, khắc phục các hạn chế, nâng cao hiệu quả thi hành Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, bảo đảm pháp luật được thực hiện nghiêm minh, nhất quán, kịp thời, hiệu lực, hiệu quả”, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội nhấn mạnh.
Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Nguyễn Văn Quảng chủ trì tại điểm cầu Đà Nẵng
Với tinh thần đó, Hội nghị tập trung đánh giá về công tác triển khai đối với 23 luật, 29 nghị quyết, trong đó có 15 luật, 21 nghị quyết được thông qua từ đầu nhiệm kỳ cho đến trước Kỳ họp thứ 5 và 8 luật, 8 nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp thứ 5, với ba nội dung chính: (1) quán triệt các điểm mới, nội dung quan trọng trong các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua; thống nhất về các yêu cầu, nhiệm vụ trọng tâm trong việc triển khai các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV; (2) đánh giá kết quả tổ chức triển khai các luật, nghị quyết được Quốc hội thông qua từ đầu nhiệm kỳ đến trước Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa XV; xem xét những vấn đề khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân và giải pháp khắc phục; (3) đánh giá kết quả thực hiện và những tồn tại, khó khăn, vướng mắc trong việc thực hiện Kế hoạch số 81/KH-UBTVQH15; đề xuất các giải pháp, kiến nghị để thực hiện trong thời gian tới; thảo luận, thống nhất về yêu cầu, nội dung triển khai Nghị quyết của Quốc hội về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh các tháng cuối năm 2023 và năm 2024.
Ngoài ra, các ý kiến tham luận tại hội nghị cũng là những nội dung quan trọng, có tác động lớn, được dư luận xã hội quan tâm về những vấn đề khó khăn, vướng mắc phát sinh cần tháo gỡ như: việc triển khai Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050; việc tổ chức phiên tòa trực tuyến; thí điểm mô hình tổ chức hoạt động lao động, hướng nghiệp, dạy nghề cho phạm nhân ngoài trại giam; thí điểm đấu giá biển số xe ô tô; thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tại thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Cần Thơ; việc triển khai Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, Luật Kinh doanh bảo hiểm, Luật Khám bệnh, chữa bệnh; việc chuẩn bị triển khai Luật Đấu thầu, Luật Hợp tác xã, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công an nhân dân, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân Việt Nam và Luật Nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, cư trú của người nước ngoài tại Việt Nam.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Chí Cường cho rằng, trong điều kiện xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam tới năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 theo Nghị quyết 27-NQ/TW Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII, thì việc Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở được ban hành và thực hiện trên thực tế là rất thiết thực, thể chế hóa quan điểm của Đảng và tư tưởng Hồ Chí Minh về dân chủ xã hội chủ nghĩa ở nước ta, hiện thực hóa ý nguyện, tâm tư của người dân về quyền làm chủ của nhân dân.
Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Chí Cường phát biểu tại hội nghị
“Vì vậy, trước hết theo tôi, các cơ quan chức năng cần sớm ban hành ngay văn bản hướng dẫn thực hiện Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, đó là ưu tiên trước nhất để Luật sớm được thực thi trong thực tiễn, theo đúng tinh thần pháp luật vì con người, bảo đảm đầy đủ các quyền và lợi ích hợp pháp của con người, công dân, trong đó có các quyền thực hỉện dân chủ ở cơ sở”, Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội đề xuất.
Theo Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Trần Chí Cường, cần tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục sâu rộng nội dung của Luật trong các tầng lớp nhân dân, không ngừng nâng cao nhận thức về dân chủ và thực hành dân chủ ở cơ sở; chủ động trong đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch chống phá nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, quyền làm chủ của nhân dân. Bên cạnh đó, đề nghị các Bộ chủ quản cùng các địa phương, cơ quan, đơn vị tập trung nghiên cứu, phổ biến, quán triệt và có nhiều biện pháp triển khai kịp thời, đầy đủ, nghiêm túc, nhất là đối với các lực lượng trực tiếp, thường xuyên chịu trách nhiệm thực thi nhiệm vụ có liên quan.
Đối với các cơ quan, đơn vị, cần nâng cao hiệu quả hoạt động của chế độ thực hành dân chủ nhằm phát huy vai trò, trách nhiệm của cán bộ, công chức, viên chức và nâng cao vai trò của người đứng đầu cơ quan, đơn vị; tăng cường công tác giáo dục rèn luyện, nâng cao phẩm chất đạo đức trong thực thi công vụ của cán bộ, đảng viên, góp phần đẩy lùi tình trạng quan liêu, cửa quyền trong bộ máy quản lý của cơ quan, đơn vị nhằm xây dựng cơ sở Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh và thực hiện tốt cải cách hành chính.
“Việc tổ chức Hội nghị toàn quốc lần thứ nhất triển khai luật, nghị quyết của Quốc hội khóa XV là hoạt động rất cần thiết để các luật, nghị quyết của Quốc hội thông qua sớm đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, bảo đảm yêu cầu gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng pháp luật với thực hiện pháp luật, bảo đảm pháp luật được thực hiện công bằng, nghiêm minh, nhất quán, kịp thời, hiệu lực, hiệu quả”, Phó Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội thành phố Trần Chí Cường nhấn mạnh.
NGÔ HUYỀN