Cử tri phát biểu ý kiến tại Hội nghị tiếp xúc cử tri của Đoàn ĐBQH thành phố
Trong điều kiện thành phố Đà Nẵng thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 01/7/2025, yêu cầu đổi mới phương thức tiếp xúc cử tri càng trở nên cấp thiết. Không gian quản lý được mở rộng, nhiệm vụ của chính quyền cấp xã được tăng cường, đời sống kinh tế - xã hội đặt ra ngày càng nhiều vấn đề mới. Để thực hiện tốt chức năng đại diện, đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND không thể chỉ chờ cử tri đến hội trường phản ánh, mà phải chủ động đến với dân, sát với đời sống, nhận diện sớm những vấn đề đang đặt ra từ thực tiễn.
Thời gian qua, hoạt động tiếp xúc cử tri của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng đã được tổ chức nghiêm túc, đúng quy định và từng bước đổi mới. Kể từ ngày 01/7/2025 đến nay, Đoàn đã tổ chức 38 hội nghị tiếp xúc cử tri, với 9.550 cử tri tham dự và 308 ý kiến, kiến nghị được tổng hợp, chuyển đến các cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Những con số ấy thể hiện sự quan tâm, niềm tin và trách nhiệm của cử tri đối với hoạt động của cơ quan dân cử.
Cử tri phát biểu ý kiến tại Hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề của Đoàn ĐBQH thành phố
Nhưng nhìn sâu hơn những con số, điều cử tri mong đợi không chỉ là một văn bản trả lời hay việc kiến nghị được chuyển đúng địa chỉ. Điều người dân quan tâm là tuyến đường bao giờ được sửa chữa; dự án treo khi nào được tháo gỡ; hồ sơ đất đai của gia đình sẽ được giải quyết ra sao; những bất cập trong chính sách ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sản xuất, kinh doanh được xử lý đến đâu. Cử tri cần một câu trả lời rõ ràng về trách nhiệm, thời hạn, lộ trình và kết quả cuối cùng. Đó cũng là yêu cầu phải chuyển mạnh từ “tiếp xúc để ghi nhận” sang “tiếp xúc để lắng nghe, đối thoại và giải quyết vấn đề”. Mỗi cuộc tiếp xúc cử tri cần giảm tính một chiều, tăng thời gian trao đổi, làm rõ vấn đề; những nội dung thuộc thẩm quyền địa phương cần có đại diện cơ quan chức năng tham dự, trực tiếp giải trình và xác định hướng xử lý. Không để đại biểu chỉ là người “nhận đơn, chuyển đơn”; không để hội nghị tiếp xúc trở thành nơi báo cáo thuần túy. Sự hiện diện có trách nhiệm, sự giải trình thẳng thắn và cam kết cụ thể của các cơ quan liên quan chính là cách củng cố niềm tin của Nhân dân.
Đổi mới tiếp xúc cử tri cũng cần bắt đầu từ việc thay đổi tư duy tổ chức. Cử tri không chỉ có mặt tại hội trường phường, xã; cử tri đang ở nhà máy, doanh nghiệp, trường học, bệnh viện, khu dân cư, vùng sản xuất và các địa bàn chịu tác động trực tiếp của chính sách. Vì vậy, bên cạnh các cuộc tiếp xúc định kỳ, cần tăng cường tiếp xúc theo chuyên đề, lĩnh vực, nhóm đối tượng và vấn đề nổi lên từ thực tiễn. Công nhân cần được nói về việc làm, nhà ở, an sinh; doanh nghiệp cần được phản ánh về môi trường đầu tư, thủ tục hành chính; thanh niên cần được đóng góp về khởi nghiệp, giáo dục, chuyển đổi số; người dân vùng quy hoạch cần được thông tin minh bạch về quyền lợi và hướng ổn định cuộc sống.
Quang cảnh Hội nghị tiếp xúc cử tri của Đoàn ĐBQH thành phố
Làm được như vậy sẽ khắc phục tình trạng thành phần cử tri lặp lại qua nhiều cuộc tiếp xúc, đồng thời bảo đảm những người trực tiếp chịu tác động của chính sách có cơ hội nói lên tiếng nói chân thực nhất. Chính sách muốn sát thực tiễn phải được hình thành từ thực tiễn; pháp luật muốn đi vào cuộc sống phải bắt đầu từ việc hiểu đúng cuộc sống.
Một đổi mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng là chuyển từ tổng hợp kiến nghị sang phát hiện vấn đề chính sách. Một phản ánh có thể là vụ việc cá nhân, nhưng khi nhiều cử tri, nhiều địa bàn, nhiều nhóm đối tượng cùng nêu một vấn đề, đó có thể là dấu hiệu của những khoảng trống trong cơ chế, chính sách hoặc bất cập trong tổ chức thực hiện. Đại biểu cần chủ động phân tích, khái quát và đưa những vấn đề ấy vào hoạt động lập pháp, giám sát, chất vấn; qua đó, biến tiếng nói của cử tri thành dữ liệu đầu vào có giá trị cho quá trình hoàn thiện thể chế.
Đây là yêu cầu đặt ra đối với trách nhiệm và bản lĩnh của người đại biểu. Gần dân không chỉ để nghe dân nói; gần dân để hiểu điều dân cần, thấy điều dân đang vướng và cùng các cơ quan có thẩm quyền tìm cách tháo gỡ. Khi một kiến nghị chính đáng còn kéo dài, khi người dân còn phải đi lại nhiều lần để theo đuổi một vấn đề, các cấp, các ngành cần thẳng thắn nhìn nhận trách nhiệm của mình. Phục vụ Nhân dân phải được thể hiện bằng kết quả công việc cụ thể, chứ không chỉ bằng lời hứa hay thủ tục hành chính.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, việc xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung về ý kiến, kiến nghị của cử tri là giải pháp cần thiết. Khi các phản ánh được quản lý thống nhất, thành phố có thể nhận diện kịp thời những vấn đề xuất hiện ở nhiều địa bàn, theo dõi tiến độ xử lý và xác định rõ cơ quan, cá nhân chịu trách nhiệm. Dữ liệu dân nguyện khi đó không chỉ là hồ sơ lưu trữ, mà trở thành công cụ quan trọng phục vụ quản trị, giám sát và nâng cao chất lượng điều hành.
Cùng với đó, cần phát huy mạnh mẽ vai trò phối hợp của Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố, HĐND, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và chính quyền địa phương. Trong mô hình chính quyền hai cấp, cấp xã là nơi gần dân nhất, nắm bắt nhanh nhất những vấn đề phát sinh từ cơ sở. Sự phối hợp chặt chẽ trước, trong và sau tiếp xúc cử tri sẽ giúp các kiến nghị được phân loại chính xác, chuyển đúng thẩm quyền, theo dõi đến cùng và phản hồi kịp thời cho người dân.
Đổi mới tiếp xúc cử tri, suy cho cùng, là đổi mới phương thức thực hiện chức năng đại diện của cơ quan dân cử; là cụ thể hóa yêu cầu lấy người dân làm trung tâm, lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo. Khi mỗi ý kiến được lắng nghe bằng trách nhiệm, mỗi kiến nghị được theo dõi đến kết quả, mỗi bất cập được nhìn nhận như một vấn đề cần hoàn thiện, mối quan hệ giữa Đảng, chính quyền, Mặt trận, cơ quan dân cử và Nhân dân sẽ ngày càng bền chặt.
Gần dân hơn, hiểu dân hơn, giải quyết công việc của dân tốt hơn đó chính là hướng đi để tiếp xúc cử tri thực sự trở thành cầu nối vững chắc giữa ý Đảng, lòng dân; góp phần xây dựng thành phố Đà Nẵng phát triển nhanh, bền vững và đáng sống.