Quang cảnh Nhà Văn hóa thôn Phò Nam, phường Hải Vân ngừng hoạt động sau sáp nhập
Đối với thiết chế cấp xã, đa số các nhà văn hóa (gồm 118 nhà đạt chuẩn, 50 nhà chưa đạt chuẩn) và khu thể thao (gồm 79 đạt chuẩn, 75 chưa đạt chuẩn) đã được chủ động bố trí làm cơ sở vệ tinh, trụ sở làm việc cho các tổ chức, đoàn thể hoặc bàn giao về các thôn tiếp tục khai thác. Đối với thiết chế cấp thôn, tổ dân phố, có đến 211 nhà tiếp tục phục vụ hiệu quả cho các cuộc họp dân cư và sinh hoạt Tổ đoàn kết, chỉ có 112 nhà phần lớn do xuống cấp, hư hỏng nặng nên tạm thời phải ngừng hoạt động.
Áp lực đô thị trung tâm và bài toán phân bổ hạ tầng
Dù tổng quy mô hệ thống thiết chế tương đối lớn, song việc phân bố không đồng đều sau sáp nhập đang tạo ra rào cản trong việc thụ hưởng văn hóa của người dân, dẫn đến tình trạng một số địa phương tập trung nhiều thiết chế nhưng cũng có nơi lại thiếu hụt. Đặc biệt, tại khu vực vùng lõi trung tâm thành phố Đà Nẵng (cũ), áp lực thiếu không gian sinh hoạt cộng đồng đang là vấn đề được nhiều cử tri quan tâm do quỹ đất hạn hẹp.
Thống kê tại 12 phường trung tâm cho thấy trong tổng số 553 tổ dân phố, dù đã có 469 nhà sinh hoạt cộng đồng, nhưng vẫn còn tới 188 tổ dân phố chưa có địa điểm sinh hoạt, điển hình như phường An Hải còn 36 tổ dân phố, phường Thanh Khê còn 26 tổ dân phố, phường Sơn Trà còn 25 tổ dân phố và phường Hải Châu còn 24 tổ dân phố. Trong khi đó, ở khu vực Quảng Nam (cũ), hệ thống nhà văn hóa, khu thể thao thôn bao phủ rộng hơn nhưng quy mô nhiều nơi chưa tương xứng với quy mô dân số và diện tích của các thôn, tổ dân phố mới mở rộng. Qua rà soát sơ bộ tính đến tháng 8/2026 trên 1.343 tài sản kết cấu hạ tầng văn hóa, thể thao từ 59 xã, phường báo cáo, có 1.235 tài sản được đề xuất giữ nguyên công năng sử dụng, 57 tài sản đề xuất chuyển đổi công năng và 51 tài sản dôi dư không còn nhu cầu được đề nghị chuyển giao Trung tâm Phát triển quỹ đất quản lý, xử lý.
Nhà sinh hoạt cộng đồng phường Hải Châu thành phố Đà Nẵng
Đồng bộ các giải pháp căn cơ để khơi thông nguồn lực
Nhằm giải quyết triệt để các bất cập trong quản lý tài sản công theo quy định tại Nghị định số 178/2026/NĐ-CP; đồng thời để khơi thông nguồn lực, vừa qua UBND thành phố Đà Nẵng đã giao nhiệm vụ cụ thể cho các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương, trong đó giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham mưu ban hành quy định phân cấp thẩm quyền quyết định giao tài sản kết cấu hạ tầng văn hóa, thể thao cho UBND cấp xã, đồng thời hướng dẫn phân định rõ giữa trách nhiệm quản lý nhà nước về hạ tầng và trách nhiệm quản lý chuyên ngành nhằm bảo đảm tính đồng bộ, tuân thủ pháp luật. Giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chịu trách nhiệm rà soát, đánh giá toàn bộ hệ thống để ban hành hướng dẫn về tiêu chí, mô hình tổ chức và nội dung hoạt động phù hợp với thực tiễn từng địa phương; khẩn trương hoàn thiện Đề án "Phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030" để trình UBND thành phố trong Quý IV-2026.
Sở Xây dựng có trách nhiệm chủ trì quy hoạch quỹ đất dành cho thiết chế văn hóa, thể thao phù hợp với quy mô các đơn vị hành chính mới.
UBND các xã, phường chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật và UBND thành phố về công tác rà soát, lập hồ sơ, bảo vệ và đề xuất phương án xử lý tài sản công; đồng thời chủ động phối hợp xây dựng cơ chế quản lý, sử dụng chung đối với các công trình liên xã, liên phường nhằm tối ưu hóa công năng và tránh lãng phí nguồn lực đầu tư.
Mỗi thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở không chỉ đơn thuần là tài sản công, mà còn là không gian gắn kết cộng đồng, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ tinh thần và rèn luyện sức khỏe của Nhân dân. Với định hướng quản lý bài bản, phân cấp rõ ràng và giải pháp linh hoạt từ UBND thành phố Đà Nẵng, hệ thống hạ tầng văn hóa, thể thao cơ sở sẽ sớm được vận hành hiệu quả, đóng góp thiết thực vào sự phát triển văn minh, bền vững của đô thị.