Trưởng Ban Dân tộc HĐND thành phố Phan Thị Tuyết Nhung phát biểu tại buổi làm việc
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc triển khai Nghị quyết số 50/2026/NQ-HĐND ngày 29/5/2026 của HĐND thành phố về cơ chế khuyến khích bảo tồn, phát triển sâm Ngọc Linh và các cây dược liệu khác giai đoạn 2026–2030 đã được các cơ quan, địa phương quan tâm thực hiện. Nhu cầu kinh phí hỗ trợ năm 2026 được tổng hợp hơn 37,3 tỷ đồng, trong đó Sở Tài chính đã thống nhất bố trí 19 tỷ đồng. Tuy nhiên, tiến độ triển khai còn chậm; đến nay mới có xã Trà Leng gửi hồ sơ đề nghị hỗ trợ giống cây Quế Trà My với kinh phí 2,54 tỷ đồng; các địa phương còn lại đang tiếp tục hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ.
Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường báo cáo công tác bảo tồn, phát triển sâm Ngọc Linh và các cây dược liệu khác giai đoạn 2026–2030
Theo thống kê của cơ quan chuyên môn, hiện có 194 nhóm hộ, hộ gia đình đang trồng sâm Ngọc Linh nhưng chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý về thuê môi trường rừng, đại diện cho khoảng 1.480 hộ, với diện tích thực trồng khoảng 45,38 ha và hơn 6,6 triệu cây sâm. Thành phố đã phê duyệt 03 phương án nuôi trồng, phát triển, thu hoạch cây dược liệu trong rừng với tổng diện tích hơn 10.261 ha. Tuy nhiên, việc hoàn thiện thủ tục thuê môi trường rừng còn gặp khó khăn, ảnh hưởng đến việc đăng ký mã số cơ sở trồng, xác nhận nguồn gốc và lưu thông sản phẩm trên thị trường.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, một số quy định về giá thuê môi trường rừng, thời hạn thuê và phạm vi được phép trồng dược liệu trong rừng đặc dụng còn bất cập so với đặc thù sinh trưởng, phát triển của sâm Ngọc Linh. Sở đã tham mưu UBND thành phố kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi các quy định liên quan, tạo điều kiện cho người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, phát triển sản xuất gắn với bảo vệ rừng.
Đối với công tác quản lý, sử dụng chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh” cho sản phẩm sâm củ, Sở Khoa học và Công nghệ cho biết, trước đây có 07 cơ sở được trao quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý nhưng các giấy chứng nhận đều đã hết hiệu lực. Sau khi thành phố ban hành quy chế quản lý mới, Sở đã tiếp nhận 03 hồ sơ đề nghị ghi nhận quyền sử dụng chỉ dẫn địa lý, song chưa đủ điều kiện giải quyết do thiếu thành phần hồ sơ, nhất là hồ sơ thuê môi trường rừng. Để tháo gỡ khó khăn, Sở đã hoàn thiện dự thảo Quyết định thay thế Quyết định số 3558/QĐ-UBND theo hướng đơn giản hóa quy trình ghi nhận quyền sử dụng, tăng cường kiểm tra, kiểm soát sau khi ghi nhận và trình UBND thành phố xem xét, ban hành. Đồng thời, Sở đã nộp hồ sơ đề nghị điều chỉnh văn bằng bảo hộ phù hợp với đơn vị hành chính sau sắp xếp.
Bà Lê Thị Thục, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ báo cáo nội dung liên quan đến công tác quản lý và sử dụng chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh”
Tại buổi làm việc, các nội dung trao đổi tập trung vào tiến độ thực hiện Nghị quyết số 50/2026/NQ-HĐND, những vướng mắc trong thuê môi trường rừng, đăng ký mã số cơ sở trồng và sử dụng chỉ dẫn địa lý “Ngọc Linh”. Đáng quan tâm là nhiều hộ dân đã đầu tư trồng sâm nhưng chưa hoàn thiện hồ sơ pháp lý, ảnh hưởng đến việc xác nhận nguồn gốc, tiêu thụ sản phẩm. Các vấn đề đặt ra cho thấy cần phân định rõ vướng mắc từ quy định pháp luật và hạn chế trong tổ chức thực hiện để có giải pháp phù hợp, nhất là đối với đồng bào dân tộc thiểu số.
Nhiều ý kiến đại biểu đề nghị cần tăng cường phối hợp, hướng dẫn người dân hoàn thiện hồ sơ thuê môi trường rừng, đăng ký mã số cơ sở trồng và sử dụng chỉ dẫn địa lý; đồng thời rà soát các bất cập về cơ chế, chính sách, xác định rõ nội dung thuộc thẩm quyền thành phố và những vấn đề cần kiến nghị Trung ương xem xét điều chỉnh. Về lâu dài, cần phát triển sâm Ngọc Linh bền vững, đúng quy định pháp luật, gắn bảo tồn nguồn gen, bảo vệ rừng với nâng cao giá trị sản phẩm, bảo đảm quyền lợi và sinh kế của người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.