Đoàn giám sát của Ban Kinh tế - Ngân sách HĐND thành phố. (Ảnh: Hoàng Nam)
Theo Nghị quyết số 100/NQ-TTHĐND ngày 03/6/2026 của Thường trực HĐND thành phố khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, chương trình giám sát năm 2026 được xây dựng trên cơ sở các quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND cùng các văn bản hướng dẫn thi hành. Nội dung giám sát được lựa chọn bảo đảm tính toàn diện, bao quát nhiều lĩnh vực quan trọng của đời sống kinh tế - xã hội, đồng thời tập trung vào những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn quản lý, điều hành của thành phố.
Nâng cao hiệu quả giám sát thường xuyên và trách nhiệm giải trình
Năm 2026, thành phố Đà Nẵng bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều nhiệm vụ, yêu cầu đặt ra sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, việc xây dựng Chương trình giám sát năm 2026 của Thường trực HĐND thành phố có ý nghĩa quan trọng nhằm phát huy vai trò của cơ quan dân cử, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và đáp ứng kỳ vọng của cử tri, Nhân dân thành phố.
Một trong những nội dung trọng tâm của chương trình là hoạt động giám sát thường xuyên giữa hai kỳ họp HĐND thành phố. Theo đó, Thường trực HĐND thành phố sẽ xem xét các báo cáo công tác của UBND thành phố, Tòa án nhân dân thành phố, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố và cơ quan Thi hành án dân sự thành phố. Đồng thời xem xét các báo cáo về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh; công tác quản lý, điều hành ngân sách nhà nước; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo và kiến nghị của tổ chức, công dân.
Thông qua hoạt động giám sát thường xuyên, Thường trực HĐND thành phố có điều kiện đánh giá toàn diện kết quả thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan trong hệ thống chính quyền, kịp thời phát hiện những khó khăn, bất cập phát sinh để kiến nghị các giải pháp tháo gỡ. Đây cũng là cơ sở quan trọng để nâng cao chất lượng các quyết sách của HĐND thành phố trong quá trình xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương.
Bên cạnh đó, việc xem xét các văn bản quy phạm pháp luật tiếp tục được xác định là một nội dung giám sát quan trọng. Thường trực HĐND thành phố sẽ xem xét các quyết định của UBND thành phố, quyết định của Chủ tịch UBND thành phố và nghị quyết của HĐND xã, phường khi có dấu hiệu trái với Hiến pháp, văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên hoặc nghị quyết của HĐND thành phố. Hoạt động này góp phần bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của hệ thống văn bản quy phạm pháp luật trên địa bàn.
Cùng với đó, hoạt động chất vấn tiếp tục được chú trọng tại các phiên họp của Thường trực HĐND thành phố. Chủ tịch UBND thành phố, các thành viên UBND thành phố, Chánh án Tòa án nhân dân thành phố, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân thành phố, thủ trưởng các cơ quan thuộc UBND thành phố và các cá nhân liên quan có trách nhiệm giải trình những vấn đề thuộc phạm vi quản lý khi được yêu cầu. Đây là hình thức giám sát trực tiếp, thể hiện rõ vai trò kiểm soát quyền lực của cơ quan dân cử, đồng thời góp phần nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong thực thi công vụ.
Tập trung giám sát các lĩnh vực trọng tâm của thành phố
Đáng chú ý, chương trình giám sát năm 2026 lựa chọn nhiều chuyên đề sát với thực tiễn, phản ánh những vấn đề được cử tri quan tâm.
Trong lĩnh vực tài chính - ngân sách, Ban Kinh tế - Ngân sách tập trung giám sát tình hình thực hiện các nghị quyết của HĐND thành phố về phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi giữa ngân sách cấp tỉnh và ngân sách cấp xã; tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu giữa các cấp ngân sách; nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên, chi đầu tư ngân sách các cấp; đồng thời giám sát công tác giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.
Đây là những nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thành phố triển khai mô hình tổ chức chính quyền mới. Việc giám sát nhằm đánh giá hiệu quả phân cấp, phân quyền, khả năng cân đối nguồn lực và việc sử dụng vốn đầu tư công, từ đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Trong lĩnh vực đô thị, Ban Đô thị tập trung giám sát công tác quản lý, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường trên địa bàn thành phố; đồng thời giám sát việc triển khai kế hoạch thực hiện công tác quản lý bảo đảm trật tự đô thị, trật tự vỉa hè. Đây là những vấn đề gắn liền với quá trình phát triển hạ tầng, chỉnh trang đô thị và xây dựng môi trường sống văn minh, hiện đại.
Đối với lĩnh vực pháp chế, Ban Pháp chế lựa chọn giám sát việc thực hiện chủ trương xây dựng “xã, phường không ma túy” giai đoạn 2025 - 2030 của thành phố và công tác giải quyết đơn thư của tổ chức, công dân thuộc lĩnh vực pháp chế do Thường trực HĐND thành phố đề nghị xử lý nhưng còn tồn đọng, kéo dài. Qua đó góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống ma túy, bảo đảm an ninh trật tự và giải quyết kịp thời những vấn đề người dân quan tâm.
Trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, Ban Văn hóa - Xã hội tập trung giám sát thực trạng cơ sở vật chất trường lớp, trang thiết bị dạy học tại các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông công lập trên địa bàn thành phố. Đồng thời giám sát công tác đầu tư, quản lý và bảo tồn các giá trị di tích được xếp hạng trên địa bàn. Đây là những nội dung có ý nghĩa lâu dài đối với sự nghiệp giáo dục và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử của thành phố.
Trưởng Ban Dân tộc HĐND thành phố Phan Thị Tuyết Nhung chủ trì buổi giám sát chuyên đề việc thực hiện cơ chế, chính sách hỗ trợ sắp xếp, ổn định dân cư miền núi và công tác bố trí dân cư vùng thiên tai trên địa bàn thành phố (Ảnh: Trọng Huy)
Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Ban Dân tộc tập trung giám sát việc thực hiện cơ chế, chính sách hỗ trợ sắp xếp, ổn định dân cư miền núi và công tác bố trí dân cư vùng thiên tai; đồng thời giám sát việc đầu tư các công trình hạ tầng thiết yếu như giao thông, hệ thống lưới điện nông thôn và hạ tầng viễn thông. Đây là những nội dung có ý nghĩa thiết thực, góp phần nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy phát triển bền vững khu vực miền núi của thành phố.
Hướng đến hiệu lực, hiệu quả trong quản lý và phục vụ Nhân dân
Ngoài hoạt động giám sát của các Ban HĐND thành phố, Nghị quyết cũng giao các Tổ đại biểu HĐND thành phố triển khai một số chuyên đề cụ thể gắn với tình hình thực tiễn tại địa phương.
Theo đó, Tổ đại biểu số 5 thực hiện giám sát tiến độ đầu tư các dự án khắc phục tình trạng ngập lụt trên địa bàn phường Cẩm Lệ và Hòa Xuân. Đây là vấn đề được người dân đặc biệt quan tâm trong nhiều năm qua, nhất là trong điều kiện thời tiết cực đoan ngày càng gia tăng.
Tổ đại biểu số 7 giám sát tình hình thi công các công trình, dự án dở dang, kéo dài, chậm hoàn thành đưa vào sử dụng tại các địa phương thuộc khu vực phía Nam của thành phố. Trong khi đó, Tổ đại biểu số 12 tập trung giám sát việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động chăn nuôi tập trung trên địa bàn các xã thuộc tổ đại biểu.
Bên cạnh các nội dung giám sát chuyên đề, Nghị quyết cũng yêu cầu các Ban HĐND, Tổ đại biểu HĐND và đại biểu HĐND thành phố căn cứ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao, chủ động xây dựng chương trình giám sát phù hợp với thực tiễn; tăng cường phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan trong quá trình triển khai thực hiện. Đồng thời, các cơ quan, tổ chức, đơn vị chịu sự giám sát có trách nhiệm cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính xác thông tin, tài liệu phục vụ hoạt động giám sát và nghiêm túc thực hiện các kiến nghị sau giám sát.
Có thể thấy, Chương trình giám sát năm 2026 của Thường trực HĐND thành phố được xây dựng toàn diện, có trọng tâm, trọng điểm, hướng đến giải quyết những vấn đề thực tiễn đang đặt ra đối với quá trình phát triển của thành phố. Việc triển khai hiệu quả chương trình không chỉ góp phần nâng cao chất lượng hoạt động của HĐND thành phố mà còn tăng cường tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước, kịp thời phát hiện và kiến nghị xử lý những tồn tại, hạn chế trong quá trình thực hiện nhiệm vụ. Qua đó tiếp tục củng cố niềm tin của cử tri và Nhân dân, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn mới.
Thu Hà