Phó Chủ tịch HĐND thành phố Trần Xuân Vinh trình bày tham luận tại đại hội.
Đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật là yêu cầu tất yếu, cấp thiết trong tiến trình xây dựng và phát triển đất nước. Đứng trước yêu cầu đó, ngày 30/4/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết đã thiết lập bước phát triển mới về tư duy, pháp luật không chỉ là công cụ quản lý, mà còn là hạ tầng mềm để phát triển; kiên quyết xóa bỏ tư duy "không quản được thì cấm", thay vào đó là tư duy "tạo điều kiện để phát triển", với quan điểm "xây dựng pháp luật phải đi đôi với tổ chức thi hành nghiêm minh, nhất quán", “gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng và thi hành pháp luật”, nhằm khắc phục hạn chế đã được nhìn nhận, đó là “tổ chức thực thi pháp luật vẫn là khâu yếu”.
Đối với thành phố Đà Nẵng, giai đoạn phát triển mới đã được định hướng trở thành một cực tăng trưởng của Việt Nam, là “trung tâm đổi mới, sáng tạo, công nghệ cao và khởi nghiệp quốc gia”, tiên phong trong các lĩnh vực mới như: kinh tế số, kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh, kinh tế biển… Vì vậy, Văn kiện Đại hội Đảng bộ thành phố đã xác định các nhóm nhiệm vụ, giải pháp cần tập trung trong thời gian đến, trong đó nhiệm vụ, giải pháp về “Đổi mới công tác xây dựng, hoàn thiện và thi hành pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển thành phố trong kỷ nguyên mới” có ý nghĩa rất quan trọng.
Nhìn lại những nhiệm kỳ qua, với hơn 500 Nghị quyết quy phạm pháp luật được ban hành (trong đó Đà Nẵng cũ có hơn 280 Nghị quyết; Quảng Nam có hơn 220 Nghị quyết) đã cho thấy kết quả tích cực trong việc thể chế hoá các chủ trương, chính sách của Thành uỷ, Ban Thường vụ Thành uỷ; cụ thể hoá các quy định của pháp luật được Quốc hội, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và các bộ, ngành trung ương ban hành.
Có thể kể đến một số chính sách đặc thù, vượt trội nhằm phát triển thành phố như:
- Chính sách phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong khu vực công;
- Các chính sách ưu đãi đầu tư trong Khu thương mại tự do, lĩnh vực vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo; chính sách hỗ trợ nhà ở cho người có công; xóa nhà tạm, nhà dột nát; hỗ trợ bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội; hỗ trợ phát triển y tế, giáo dục,…
Và ngay sau khi hợp nhất tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng (cũ), Thường trực HĐND thành phố đã chỉ đạo các Ban của HĐND thành phố chủ động, phối hợp với các sở, ngành liên quan rà soát, đề xuất xử lý hơn 500 Nghị quyết. Quá trình rà soát được thực hiện kỹ lưỡng, thận trọng, đảm bảo sự đồng thuận; dự báo các tác động, làm rõ khả năng cân đối ngân sách khi đề xuất áp dụng chung cho cả thành phố Đà Nẵng mới.
Trên cơ sở đó, HĐND thành phố đã xem xét quyết định áp dụng chung 63 Nghị quyết về các cơ chế, chính sách cho thành phố Đà Nẵng mới; bãi bỏ 89 Nghị quyết không còn phù hợp; tiếp tục thực hiện 350 Nghị quyết quy phạm pháp luật theo đơn vị hành chính trước sắp xếp; đồng thời, tiếp tục rà soát các Nghị quyết này để xử lý theo quy định trong thời gian đến.
Những kết quả tích cực trong thực hiện các Nghị quyết đã khẳng định vị trí pháp lý, vai trò của HĐND thành phố, thực sự là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân. Các quyết sách của HĐND thành phố đã phát huy tiềm năng, lợi thế, xây dựng và phát triển về kinh tế, xã hội, củng cố quốc phòng - an ninh, không ngừng cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân.
Tuy nhiên, công tác xây dựng, ban hành nghị quyết quy phạm pháp luật của HĐND vẫn còn một số tồn tại, hạn chế, đó là: Quá trình phối hợp xây dựng, hoàn thiện dự thảo nghị quyết có lúc chưa chặt chẽ. Công tác tổ chức thực hiện một số nghị quyết đôi lúc chưa kịp thời; công tác rà soát, kiểm tra, xử lý văn bản quy phạm pháp luật có mặt còn hạn chế nên việc sửa đổi, bổ sung để phù hợp quy định pháp luật mới và phù hợp với thực tiễn còn chậm. Hiệu quả giám sát việc thi hành chính sách, pháp luật đôi lúc chưa cao; thiếu các biện pháp chế tài hiệu quả để thi hành các kiến nghị sau giám sát.
Về một số nhiệm vụ, giải pháp và kiến nghị, đề xuất trong thời gian đến: Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 02 cấp theo chỉ đạo của Trung ương và để đạt được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng-an ninh đã đề ra, Đảng bộ HĐND thành phố nhận thấy cần tiếp tục tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ đảng, chính quyền các cấp về xây dựng và thi hành pháp luật, trong đó tập trung vào một số nội dung sau:
- Một là, xác định công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, pháp luật và kiểm tra, giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Nêu cao tinh thần gương mẫu, đi đầu của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu trong việc chấp hành và tuân thủ pháp luật, lan tỏa tinh thần “thượng tôn pháp luật” trong quản lý nhà nước và quản lý xã hội.
- Hai là, xác định rõ thẩm quyền, tuân thủ đầy đủ quy trình về ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Công tác xây dựng pháp luật phải thể chế hóa đầy đủ, đúng đắn, kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước và xuất phát từ yêu cầu phát triển của thành phố, nhất là báo cáo đề xuất HĐND thành phố quyết định các cơ chế, chính sách để phát triển kinh tế - xã hội, nhất là phát triển kinh tế tư nhân; đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trên địa bàn thành phố.
- Ba là, thường xuyên đánh giá hiệu quả văn bản pháp luật sau khi ban hành để kịp thời xử lý hoặc kiến nghị xử lý các quy định không còn phù hợp. Thực hiện xây dựng pháp luật để phân cấp và ủy quyền cho các địa phương, đơn vị theo quy định thật “cởi mở” của Luật Tổ chức chính quyền địa phương với phương châm: “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm” và “đơn vị, địa phương nào làm tốt hơn thì giao địa phương, đơn vị đó chủ trì tổ chức thực hiện”.
- Bốn là, nâng cao hiệu quả thi hành pháp luật, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong tổ chức thực thi pháp luật. Mỗi chủ thể quản lý nhà nước phải có trách nhiệm tổ chức thi hành đúng pháp luật và có hiệu quả để phục vụ Nhân dân và doanh nghiệp. Xây dựng văn hóa “tuân thủ pháp luật”, “thượng tôn pháp luật” trở thành chuẩn mực ứng xử văn minh của mọi chủ thể trong xã hội. Tổ chức thực hiện kịp thời, hiệu quả các cơ chế chính sách vượt trội mà Quốc hội đã cho phép và HĐND thành phố đã ban hành Nghị quyết triển khai, để kịp thời tháo gỡ các nút thắt về cơ chế, từ đó tạo đột phá trong phát triển kinh tế-xã hội, triển khai các dự án quy mô lớn, tạo động lực phát triển mới, trong đó có Trung tâm tài chính quốc tế, Khu thương mại tự do.. v..v
- Năm là, thực hiện nghiêm các quy định về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, lợi ích cục bộ, lợi ích nhóm trong xây dựng và thi hành pháp luật. Tích cực, chủ động đóng góp, kiến nghị Trung ương xây dựng và hoàn thiện pháp luật, tạo môi trường pháp lý thuận lợi, thông thoáng, minh bạch, an toàn để thúc đẩy khởi nghiệp sáng tạo, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh…
- Sáu là, tăng cường công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát việc tổ chức thực thi chính sách, pháp luật để pháp luật thực sự trở thành công cụ quản lý, hạ tầng mềm tạo điều kiện cho các ngành, lĩnh vực phát triển. Qua thanh tra, kiểm tra, giám sát kịp thời phát hiện, chấn chỉnh, xử lý các tổ chức, cá nhân không thực hiện, hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm trong lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và thực thi pháp luật.
Kính thưa quý vị Đại biểu !
“Đổi mới công tác xây dựng, hoàn thiện và thi hành pháp luật” vừa là yêu cầu quan trọng để từng bước góp phần thực hiện các định hướng mà Nghị quyết của Bộ Chính trị đã đề ra; vừa là điều kiện để thành phố Đà Nẵng hiện thực hóa mục tiêu, khát vọng phát triển. Quá trình thực hiện đòi hỏi sự tận tâm, trách nhiệm của mỗi cán bộ, đảng viên; sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng của các chủ thể tham gia xây dựng và thi hành pháp luật, phát huy cao nhất vai trò lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của các cấp ủy đảng, của chính quyền các cấp, các ngành trong xây dựng và thi hành pháp luật.
Đảng bộ HĐND thành phố tin tưởng rằng với quyết tâm chính trị cao nhất, nỗ lực bền bỉ nhất với những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể nhất, mỗi cơ quan, tổ chức, mỗi cán bộ, đảng viên sẽ nêu cao tinh thần trách nhiệm, đổi mới phương thức lãnh đạo và thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp một cách chủ động, sáng tạo để cùng hướng đến mục tiêu chung, đó là xây dựng một nền tảng pháp lý tiên tiến, hiện đại, minh bạch góp phần tạo động lực phát triển mới, bền vững cho công cuộc xây dựng, phát triển thành phố Đà Nẵng trong kỷ nguyên mới- Kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc./.
THƯỜNG TRỰC HĐND THÀNH PHỐ