THAM LUẬN CỦA THƯỜNG TRỰC HĐND THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG


30-01-2018

“Một số kinh nghiệm trong việc lựa chọn nội dung

và tổ chức phiên họp Thường trực HĐND thành phố”

(Tại Hội nghị TT HĐND các tỉnh, thành phố NTB và TN lần thứ 27)

     Kính thưa quý vị đại biểu!

     Những năm qua thành phố Đà Nẵng không ngừng phát triển và đổi mới, diện mạo thành phố ngày càng văn minh, hiện đại, đời sống của nhân dân ngày càng được cải thiện, tình hình an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội được giữ vững, ổn định… Trong đó, HĐND thành phố Đà Nẵng giữ vai trò quan trọng, ngày càng thể hiện rõ hiệu lực, hiệu quả của cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, thông qua hai chức năng chủ yếu quyết định và giám sát, trong đó giám sát tại các phiên họp của Thường trực HĐND thành phố được tập trung chú trọng đã giúp UBND các cấp, các ngành kịp thời kiểm tra, chấn chỉnh và thực thi tốt hơn công tác quản lý nhà nước trên địa bàn. Trong thời gian cho phép, tại Hội nghị lần thứ 27 này, Thường trực HĐND thành phố Đà Nẵng xin trao đổi chủ đề: “Một số kinh nghiệm trong việc lựa chọn nội dung và tổ chức phiên họp Thường trực HĐND thành phố”.

     Kính thưa quý vị đại biểu!

     Trong nhiệm kỳ 2011-2016, khi Luật Tổ chức HĐND và UBND năm 2003 chưa quy định cụ thể về phiên họp của Thường trực HĐND, Thường trực HĐND thành phố Đà Nẵng đã chủ động tổ chức những cuộc họp liên tịch hàng tháng với Đoàn ĐBQH, UBND và UBMTTQVN thành phố để rà soát, đôn đốc việc triển khai thực hiện nghị quyết HĐND cũng như tổ chức Hội nghị giám sát giữa hai kỳ họp để giám sát, đôn đốc việc giải quyết các vấn đề bức xúc, nổi cộm, tồn đọng ở địa phương. Nhờ đó, đã đạt được những kết quả nhất định về kinh tế, xã hội, quốc phòng - an ninh và xây dựng chính quyền trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, do chưa có quy định cụ thể trong các văn bản luật nên hoạt động giám sát của HĐND thông qua các phiên họp còn chưa quy củ, hiệu quả chưa cao.

     Từ khi Luật Tổ chức chính quyền địa phương có hiệu lực từ ngày 01/01/2016 và nhất là Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân có hiệu lực từ ngày 01/7/2016, Thường trực HĐND thành phố đã chủ động quán triệt, bám sát vào các quy định của luật và thực tiễn tại địa phương, tiếp tục phát huy kết quả đạt được của nhiệm kỳ trước, không ngừng cải tiến phương thức, cân nhắc, lựa chọn các nội dung khi tổ chức phiên họp của Thường trực HĐND thành phố.

     Đồng thời, tập trung vào giám sát thông qua hoạt động giải trình kết hợp tại các phiên họp thường kỳ tháng của Thường trực HĐND hoặc các phiên họp riêng để yêu cầu lãnh đạo UBND thành phố, Thủ trưởng các ngành báo cáo, giải trình về việc thực hiện nghị quyết của HĐND thành phố và giải quyết các vấn đề tồn đọng, bức xúc nhằm mang lại lợi ích lâu dài cho người dân; đảm bảo thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách, nghị quyết của HĐND thành phố.

     Từ đầu năm 2016 đến nay, thời gian tuy không dài nhưng Thường trực HĐND thành phố đã tổ chức 07 phiên họp thường kỳ hàng tháng với UBND, UBMTTQVN thành phố và 04 phiên họp yêu cầu lãnh đạo UBND thành phố, Thủ trưởng các ngành báo cáo, giải trình về Công tác quản lý và xử lý chuyển quyền sử dụng đất rẻo; công tác giải quyết đơn thư của công dân; công tác quản lý quảng cáo trên địa bàn thành phố và công tác giải tỏa đền bù, bố trí tái định cư tại xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang.

     Nhờ đó, hiệu quả hoạt động giám sát của Thường trực HĐND thành phố ngày càng được khẳng định.

     Để tổ chức phiên họp Thường trực HĐND thành phố hiệu quả và chất lượng cần nhiều yếu tố, trong đó trọng tâm 03 giai đoạn cụ thể sau:

     1. Công tác chuẩn bị phiên họp

     Việc lựa chọn các nội dung có ý nghĩa rất quan trọng đối với thành công của mỗi phiên họp. Hơn một tháng trước ngày tổ chức phiên họp, Thường trực HĐND thành phố chủ động hội ý, trao đổi trong các thành viên Thường trực, sớm chỉ đạo các Ban HĐND và Văn phòng HĐND thành phố phối hợp, lựa chọn, đề xuất để thống nhất nội dung trọng tâm của phiên họp. Nội dung phiên họp thường kỳ hàng tháng của Thường trực HĐND thành phố chủ yếu tập trung vào việc giám sát tiến độ triển khai thực hiện các nghị quyết của HĐND thành phố đã ban hành; về kết quả thực hiện các cam kết tại phiên Chất vấn - trả lời chất vấn của kỳ họp HĐND thành phố; về kết quả giải quyết các ý kiến, kiến nghị của cử tri; về kết quả triển khai kiến nghị qua giám sát của các Ban HĐND thành phố, trong đó chú trọng những vấn đề mang tính cấp bách, đòi hỏi từ thực tiễn cuộc sống; về kết quả giải quyết các đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân; việc giám sát đối với các vấn đề nổi cộm, vướng mắc, tồn đọng tại địa phương, nhất là những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của nhân dân như vấn đề quản lý, sử dụng đất; quy hoạch và quản lý quy hoạch; việc đền bù đối với đất nông nghiệp không sản xuất được; về các dự án chậm triển khai, việc đảm bảo cơ sở vật chất cho học sinh tiểu học được học 02 buổi/ 01 ngày; việc xử lý các “điểm nóng” ô nhiễm môi trường; xử lý ngập úng; ùn tắc giao thông, trật tự đô thị; an toàn vệ sinh thực phẩm; tệ nạn ma túy…; về những vấn đề phản ánh của Đoàn ĐBQH và UBMTTQVN thành phố. Đồng thời Thường trực HĐND thành phố chỉ đạo theo dõi, rà soát, đề nghị UBND thành phố báo cáo kết quả thực hiện đối với các nội dung đã được kết luận tại phiên họp trước.

     Bên cạnh các nội dung nêu trên, các Ban của HĐND thành phố qua giám sát chủ động đề xuất việc giải trình một số vấn đề mà Thường trực HĐND thành phố quan tâm trong tháng và thông báo trước với cơ quan, ngành chủ quản trực tiếp quản lý lĩnh vực liên quan chuyên đề chuẩn bị theo quy định. Trên cơ sở đồng ý của Thường trực, các Ban của HĐND thành phố kiểm tra thực tế, đối thoại với người dân, lấy ý kiến của các chuyên gia và thu thập các minh chứng cụ thể, chính xác; từ đó, tổng hợp kiến nghị Thường trực HĐND thành phố yêu cầu Thủ trưởng sở, ngành giải trình từng vấn đề cụ thể. Thời gian qua tuy ngắn nhưng đã tập trung vào giải trình các vấn đề bức xúc như: Công tác quản lý và xử lý chuyển quyền sử dụng đất rẻo; công tác giải quyết đơn thư của công dân; công tác quản lý quảng cáo; công tác đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm trên địa bàn thành phố, ô nhiễm môi trường, giải tỏa đền bù. Đây đều là những vấn đề cấp bách, bức xúc, nổi cộm tại địa phương; có tác động lớn đến quá trình xây dựng và phát triển thành phố, có nguy cơ tiềm ẩn tiêu cực cần có sự vào cuộc kịp thời của HĐND thành phố; cũng là những vấn đề cử tri thành phố rất quan tâm.

     Đồng thời, Văn phòng HĐND thành phố sớm gửi văn bản thông báo thời gian tổ chức phiên họp và gửi Thủ trưởng sở, ngành liên quan chuẩn bị nội dung, tài liệu để trực tiếp báo cáo, giải trình tại phiên họp theo đúng quy định; chủ động phối hợp với các Ban HĐND, các Văn phòng Thành ủy, Văn phòng UBND, Văn phòng UBMTTQVN thành phố chuẩn bị chu đáo nội dung, thông tin, tài liệu, chương trình phục vụ phiên họp. Đặc biệt trực tiếp phối hợp với Đài Phát thanh - Truyền hình Đà Nẵng theo dõi, thu thập các thông tin, tuyên truyền về vấn đề hoặc phỏng vấn lãnh đạo ngành liên quan, các đại biểu HĐND thành phố, các cử tri về lĩnh vực, nội dung, vấn đề hoặc chuyên đề giám sát sẽ được đặt ra tại phiên họp của Thường trực HĐND thành phố.

     2. Tiến hành phiên họp

     Chủ trì phiên họp của Thường trực HĐND thành phố là Chủ tịch HĐND thành phố; trong trường hợp Chủ tịch vắng mặt thì Phó Chủ tịch HĐND thành phố chủ trì. Thành phần chính tham dự tại các phiên họp của Thường trực HĐND thành phố được thực hiện theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương, gồm các thành viên trong Thường trực HĐND thành phố, Trưởng đoàn và Phó Trưởng đoàn ĐBQH thành phố, đại diện lãnh đạo UBND và UBMTTQVN thành phố, đại diện lãnh đạo các Văn phòng. Tùy vào nội dung của phiên họp để Thường trực HĐND thành phố xem xét, mời đại diện lãnh đạo Ban của HĐND, TAND, VKSND, Thủ trưởng cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố tham dự phiên họp.

     Thời gian của phiên họp thường tổ chức trong một buổi, trong đó, Chủ trì phiên họp lần lượt yêu cầu lãnh đạo UBND thành phố hoặc Thủ trưởng ngành liên quan trực tiếp báo cáo, giải trình về các nội dung, vấn đề liên quan; Trưởng Ban của HĐND thành phố báo cáo kết quả giám sát hoặc nêu kiến nghị, quan điểm của Ban về nội dung, vấn đề được phân công giám sát. Kết luận của chủ trì phiên họp thường gọn và cụ thể, nghiêm túc nhưng không gay gắt, dựa trên tinh thần góp ý thẳng thắn và xây dựng, qua xem xét, tiếp thu ý kiến góp ý, các nội dung giải trình của các thành viên dự họp để xác định trách nhiệm cụ thể, nêu những giải pháp để cùng tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đồng thời có yêu cầu và thời hạn hoàn thành từng nội dung công việc. Ngoài phiên họp thường kỳ hàng tháng, theo quy định tại Điều 72 Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân, tại phiên họp giải trình, người chủ trì phiên họp còn lấy ý kiến biểu quyết của các thành viên trong Thường trực HĐND thành phố tham dự phiên họp để thống nhất thông qua các nội dung kết luận.

     Qua các phiên họp trong thời gian qua của Thường trực HĐND thành phố cho thấy tất cả nội dung kết luận của người chủ trì phiên họp đều được 100% thành viên trong Thường trực HĐND thành phố biểu quyết thống nhất. Đại diện lãnh đạo của UBND thành phố và Thủ trưởng sở, ngành liên quan cũng đã nghiêm túc tiếp thu và có cam kết triển khai thực hiện các nội dung kết luận tại phiên họp.

     3. Giám sát thực hiện các nội dung kết luận phiên họp 

     Kết luận của phiên họp Thường trực HĐND thành phố chỉ thực sự có ý nghĩa, thực sự phát huy hiệu quả khi được triển khai thực hiện trên thực tế. Ý thức rõ điều này, ngay sau mỗi phiên họp, Thường trực HĐND thành phố chỉ đạo Văn phòng HĐND thành phố khẩn trương phát hành Thông báo kết luận; phân công các Ban HĐND thành phố giám sát và có ý kiến với UBMTTQVN thành phố, với các Tổ đại biểu HĐND thành phố cùng theo dõi, giám sát. Đồng thời thông qua các phương tiện thông tin đại chúng và Đường dây nóng của Thường trực HĐND thành phố Đà Nẵng để theo dõi ý kiến phản ánh của nhân dân và cử tri thành phố về các vấn đề liên quan đã được kết luận tại các phiên họp của Thường trực HĐND thành phố. Đặc biệt, qua chuyên mục “Hội đồng nhân dân với cử tri” mỗi tháng 01 lần trên Đài Phát thanh - Truyền hình Đà Nẵng, kết luận của các phiên họp Thường trực HĐND thành phố được thông tin kịp thời đến cử tri, nhờ đó, vừa phát huy vai trò giám sát của người dân, vừa gắn trách nhiệm cụ thể của cơ quan, đơn vị, cá nhân trong việc thực hiện các kết luận của Thường trực HĐND thành phố. Đồng thời, ứng dựng công nghệ thông tin trong việc thông tin qua trang Web của HĐND thành phố đến rộng rãi nhân dân, cử tri và đại biểu HĐND để giám sát.

     Qua giám sát cho thấy hầu hết thông báo kết luận của Thường trực HĐND thành phố tại các phiên họp đều được triển khai thực hiện đúng thời hạn, tiến độ đề ra. Tuy nhiên, do nhiều lý do khách quan và chủ quan, vẫn còn một số nội dung UBND thành phố và các sở, ngành, địa phương triển khai chậm, công tác phối hợp thực hiện chưa chặt chẽ, hiệu quả chưa cao.

     * Từ thực tiễn tổ chức các phiên họp của Thường trực HĐND thành phố trong thời gian qua nhận thấy:

     - Công tác chuẩn bị phiên họp được chủ động và chu đáo; sự phối hợp giữa các cơ quan có trách nhiệm liên quan được triển khai sớm; nhất là sự phối hợp thường xuyên, chặt chẽ trong quá trình chuẩn bị nội dung, chương trình của các Ban và Văn phòng HĐND thành phố.

     - Nội dung của phiên họp được lựa chọn kỹ, cụ thể, là những vấn đề cử tri bức xúc, dư luận xã hội quan tâm, phù hợp với thực tiễn trên cơ sở bám sát các quy định về chức năng, nhiệm vụ, trách nhiệm, quyền hạn của HĐND thành phố và của từng cơ quan, đơn vị có liên quan.

     - Thành phần tham dự phiên họp đảm bảo theo luật định; trong đó tăng cường trách nhiệm của lãnh đạo UBND thành phố và Thủ trưởng các cơ quan chuyên môn thuộc UBND thành phố trong việc trực tiếp tham dự phiên họp và giải trình các nội dung, vấn đề được đặt ra tại các phiên họp.

     - Chủ trì điều hành phiên họp theo  đúng trình tự quy định; nắm chắc và sâu sát đối với từng nội dung, vấn đề, lĩnh vực; phát huy dân chủ trong việc thảo luận, giải trình và thông qua nội dung kết luận tại phiên họp.

     - Nội dung kết luận tại phiên họp súc tích, cụ thể, có quy định trách nhiệm và thời hạn báo cáo kết quả cụ thể; thông báo được phát hành sớm và công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng.

     - Tăng cường theo dõi, giám sát, tiếp nhận những thông tin phản hồi từ nhiều kênh để Thường trực HĐND thành phố tiếp tục đôn đốc UBND thành phố và các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai thực hiện theo đúng thẩm quyền, đúng thời hạn quy định.

     Có thể khẳng định rằng, Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân thực sự là cơ sở pháp lý quan trọng giúp phát huy được vai trò, vị trí, hiệu lực của HĐND thành phố; đồng thời, tầm quan trọng của phiên họp Thường trực HĐND thành phố cũng ngày càng được khẳng định, là hoạt động giám sát chủ yếu và rất hiệu quả trong thời gian giữa hai kỳ họp của Thường trực HĐND và Ban HĐND thành phố. Trong đó, chất lượng các nội dung, vấn đề được đặt ra tại mỗi phiên họp có tính quyết định đối với chất lượng của phiên họp; hiệu quả mỗi phiên họp của Thường trực HĐND có tác động trực tiếp đối với các cấp, các ngành trong quá trình thực thi pháp luật tại địa phương; trong việc triển khai thực hiện các Nghị quyết của HĐND; trong việc giải quyết những vấn đề bức xúc, nổi cộm, bất cập, vướng mắc phát sinh trên địa bàn; thiết thực góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh của địa phương.

     Trên đây là một số trao đổi kinh nghiệm bước đầu được rút ra từ thực tiễn tổ chức phiên họp Thường trực HĐND thành phố Đà Nẵng xin báo cáo với Hội nghị. Xin chúc hội nghị thành công tốt đẹp.

     Xin trân trọng cảm ơn./.

CÁC TIN KHÁC